XIX ASRNING BIRINCHI CHORAGIDA XIVA XONLIGINING SIYOSIY VA IQTISODIY YUKSALISHI
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Ushbu maqolada XIX asrning boshlarida Xiva xonligining siyosiy va
iqtisodiy yuklalishiga katta hissa qo‘shgan Xiva xoni Muxammad Raximxon I
faoliyati to‘g‘risida so‘z yuritilib, uning davlat xokimiyatini mustaxkamlash,
siyosiy tarqoqlikka barxam berish va xonlik xududlarini kengaytirish maqsadida
zarur xollarda kuchli ko‘shin yordamida, ayrim xollarda iqtisodiy ta’sir
choralarini qo‘llash orqali, ya’ni suv inshootlarini buzib tashlash, to‘g‘onlarni
to‘sib qo‘yish yoki suvdan foydalanishdan maxrum qilish kabi choralarni
qo‘llash orqali xonlikka bo‘ysundirishi to‘g‘risida ma’lumot beriladi.
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
References
Sulola nasabi: Avazbiy inoq → Eltuzarxon → Muhammad Rahimxon I → Allohqulixon → Rahimqulixon → Muhammad Aminxon → Sayyid Abdullohxon ibn Qutuluq Murodxon → Qutluq Murodxon ibn Ibodullohbek → Sayyid Muhammadxon ibn Muhammad Rahimxon I → Sayyid Muhammadxon Rahimxon II → Sayyid Isfandiyorxon → Sayyid Abdulloh II. – U.SH.
Munirov Q. Munis, Ogahiy va Bayoniyning tarixiy asarlari. – B. 8.
Yo‘ldoshev M.Y. Xiva xonligida feodal yer egaligi va davlat tuzilishi. – B. 86 va keyingilari.
Muravyev N.N. Puteshestviye v Turkmeniyu i v Xivu.– M., 1822. Ch. 2. – S. 44.
Fulomov Y.F. Xorazmning sug‘orilish tarixi. – B. 76.
Bartold V.V. K istorii orosheniya Turkestana. Amu-Darya // Soch. – T. III. – S. 181; Fulomov Y.F. Xorazmning sug‘orilish tarixi. – B. 8-9, 277.
Munis va Ogahiy. Firdavs ul-iqbol. 110b var. (shu yurishda Munis ham qatnashganini ko‘ramiz).
Kamalov S. Qaraqalpoqlardin xaliq bolip qaliplesio‘i ham onin mamleketliginin tarixiyxinan. — Nukus. 2001. – B.27.
Voqealar haqida Y.G‘.G‘ulomov: “XIX asr boshlarida Qo‘ng‘irotni qamal qilgan xon shahar himoyachilarini taslim qilish maqsadida atrofdagi barcha ekinzorlarni yo‘q qildi. Xonning talabiga qo‘ng‘irotliklar: 'Uch oy - qovun, uch oy - sut–qatiq, uch oy - qovoq, uch oy - baliq' deya javob qaytargan ekanlar” // Gulyamov Y.G. Istoriya orosheniya Xorezma. – S. 7. / WWW: Kungrad.com.
Saymanov S.S. Istoriya goroda Kungrada (XVIII – pervaya polovina XIX vv.). Avtoref. dis. … kand. ist. nauk. – Nukus, 2001. – S 16.
Munis va Ogahiy. Firdavs ul-iqbol. 163b var; Yana qarang: Kamalov S. Qaraqalpoqlardin xaliq bolip qaliplesio‘i ham onin mamleketliginin tarixiyxinan. – B. 28; Shu muallif. Materiali po istorii Karakalpakii i karakalpakov. – S. 78.
Munis va Ogahiy. Firdavs ul-iqbol. 234b - 235a var.
Munis va Ogahiy. Firdavs ul-iqbol. 212a,b var.
Munirov Q. Xorazmda tarixnavislik. – B. 73-74.
O‘sha joyda.
Kun A.L. Zametki o podatyax v Xivinskom xanstve // “Turkestanskiye vedomosti”, 1873. – № 83. – B. 52.
Fulomov Y.F. Xorazmning sug‘orilish tarixi. – B. 48.
O‘zR. FASHI. Qo‘lyozmalar fondi. – № 1335. – 58-b-varaq.
Munis va Ogahiy. Firdavs ul-iqbol. – B. 414.
Bayoniy. Shajarayi Xorazmshohiy. – B. 217.
Fulomov Y.F. Xorazmning sug‘orilish tarixi. – B. 227.
Fulomov Y.F. Xorazmning sug‘orilish tarixi. – B. 304
Munis va Ogahiy. Firdavs ul-iqbol. 124a-125a,b; 129a-132a; 132a,b var.
Ivanov P.P. Arxiv xivinskix xanov XIX v. Issledovaniye i opisaniye dokumentov s istoricheskim vvedeniyem: Noviye istochniki dlya istorii narodov Sredney Azii. – L., 1940. – S. 21.
Munirov Q. Xorazmda tarixnavislik: (XVII-XIX va XX asrning boshlari). – Tashkent: G‘afur G‘ulom nomidagiAdabiyot va san’at nashriyoti. 2002. – B. 74 va keyingilari.
Munis va Ogahiy. Firdavs ul-iqbol. 122a var.
Rus tarixchisi I.N.Zaxarinning ta’kidlashicha, Muhammad Rahimxon N.N.Muravyevning elchi va bojmon niqobi ostidagi harbiy ekanligini ancha keyin bilgan va uning boshini tanasidan judo qilmaganligiga afsuslangan ekan. – 150 b.
Mufassal qarang: Mutalov O. Xiva xonligi Olloqulixon davrida. Tarix fan. nom. diss. ― Toshkent, 2003. – 150 б.